FutbolArtel Superliga

Пахтакор

Xalq jamoasi, sherlar va paxtakorlar — Toshkentning faxri.

Manba3-e

Klub haqida

«Paxtakor» — Toshkentda joylashgan O‘zbekistonning eng mashhur futbol klublaridan biri. 1956-yil 8-aprelda Toshkentning 1937-yilda tashkil etilgan «Spartak» jamoasi negizida tuzilgan. Nomi o‘zbekcha «paxtakor» so‘zidan olingan bo‘lib, klub gerbida ham paxta tasviri bor.

Klub 1956—1991-yillarda SSSR chempionatining turli ligalarida, jumladan Oliy ligada 36 mavsum o‘ynagan. 1968-yilda SSSR Kubogi finaliga chiqqan — O‘rta Osiyodan finalga yetib borgan yagona jamoa. 1972-yilda SSSR Birinchi ligasi g‘olibi bo‘lgan. 1979-yil 11-avgustdagi aviahalokatda jamoa tarkibi halok bo‘lgan, keyinchalik klub boshqa klublar futbolchilari bilan kuchaytirilgan.

1992-yildan buyon O‘zbekiston Oliy ligasi (2008-yildan Superliga)ning doimiy ishtirokchisi. 15 karra mamlakat chempioni, 6 karra kumush va 2 karra bronza medali sovrindori, 14 karra O‘zbekiston Kubogi sohibi va 3 karra finalchisi, O‘zbekiston Superkubogi sohibi (2021). Xalqaro miqyosda Osiyo Chempionlar ligasining ikki karra yarim finalchisi (2002/03 va 2004), Hamdo‘stlik Chempionlar Kubogi g‘olibi (2007) va finalchisi (2008).

«Paxtakor»ning asosiy raqiblari tarixda «Qayrat» (O‘rta Osiyo derbisi), «Neftchi» (O‘zbek El-Klasikosi) va «Bunyodkor» hamda «Lokomotiv» bilan Toshkent derbilari hisoblangan. Muxlislar orasida «Xalq jamoasi», «sherlar», «sariqlar» kabi laqablar keng tarqalgan.

Yutuqlar

SSSR

SSSR Kubogi

  • Finalist
    1967/68

SSSR Oliy ligasi

  • 6-o'rin
    19621982

SSSR Birinchi ligasi

  • G'olib
    1972
  • Kumush medal sovrindori (2)
    19771990

SSSR Birinchi ligasi Kubogi

  • Ega (2)
    19881989

O'zbekiston

O'zbekiston chempionati

  • Chempion (16, rekord)
    199820022003200420052006200720122014201520192020202120222023
  • Kumush medal sovrindori (7)
    1993200120082009201020182025
  • Bronza medal sovrindori (2)
    20112017

O'zbekiston Kubogi

  • Ega (14, rekord)
    199319972000/20012001/20022002/2003200420052006200720092011201920202025
  • Finalist (3)
    199620082018

O'zbekiston Superkubogi

  • Ega (2)
    20212022

Klublarning dublor tarkiblari o'rtasidagi chempionat

  • G'olib (5)
    20022003200420052006

Xalqaro

AFC Chempionlar Ligasi

  • Yarim finalist (2)
    20032004

Mustaqil Davlatlar Hamdo'stligi Chempionlar Kubogi

  • Ega
    2007
  • Finalist
    2008

Hindiston Futbol Assotsiatsiyasi Kubogi (IFA Shield)

  • Ega
    1993

O'rta Osiyo Kubogi

  • Egasi
    1954

Rekordlar

O'zbekiston Oliy ligasida 15 mavsum o'tkazdi (1992 yildan): 460 o'yin, +308=66-86, to'plar farqi — 1123—442.

    Eng yomon natija — 8-o'rin (1994).

      Chempionatlardagi eng yirik g'alaba — 11:0 («Qizilqum» ustidan 2007 yilda).

        Eng yirik mag'lubiyat — 0:4 (1995 yilda MXSKdan, 2002 yilda «Nasaf» va «Neftchi»dan).

          Klub uchun eng ko'p o'yin o'tkazgan — Murod Aliyev (231).

            Klubning eng yaxshi bombardiri — Igor Shkvirin (66 to'p).

              Klubning bir mavsumdagi rekordchisi — Anvar Soliyev (2005-yilda 29 to'p). 2020-yil 20-noyabrda 13 karra O'zbekiston chempioni bo'ldi

                Mukofotlar va unvonlar

                SSSR Kubogi
                • 1967/68Finalchi: 1967/68
                SSSR Oliy ligasi
                • 19626-oʻrin: 1962, 1982
                SSSR Birinchi ligasi
                • 1972Gʻolib: 1972 Kumush sovrindor (2): 1977, 1990
                SSSR Birinchi ligasi Kubogi
                • 1988Ega (2): 1988, 1989
                O'zbekiston chempionati
                • 1998Chempion (16, rekord): 1998, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2012, 2014, 2015, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023 Kumush medal sovrindori (7): 1993, 2001, 2008, 2009, 2010, 2018, 2025 Bronza medal sovrindori (2): 2011, 2017
                O'zbekiston kubogi
                • 1993Sohibi (14, rekord): 1993, 1997, 2000/2001, 2001/2002, 2002/2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2009, 2011, 2019, 2020, 2025 Finalchi (3): 1996, 2008, 2018
                O'zbekiston Superkubogi
                • 2021Sohibi (2): 2021, 2022
                Klublarning dubl tarkiblari o'rtasidagi chempionat
                • 2002G'olib (5): 2002, 2003, 2004, 2005, 2006
                AFC Chempionlar Ligasi
                • 2003Yarim finalchi (2): 2003, 2004
                Hamdo'stlik Chempionlar Kubogi
                • 2007Egasi: 2007 Finalchi: 2008
                Hindiston Futbol Assotsiatsiyasi Kubogi (IFA Shield)
                • 1993Egasi: 1993
                O'rta Osiyo Kubogi
                • 1954Egasi: 1954
                O‘zbekiston Oliy ligasida 15 mavsum o‘tkazdi (1992-yildan): 460 o‘yin, +308=66-86, to‘plar farqi — 1123—442.
                • 1992O‘zbekiston Oliy ligasida 15 mavsum o‘tkazdi (1992-yildan): 460 o‘yin, +308=66-86, to‘plar farqi — 1123—442.
                Eng yomon natija — 8-o‘rin (1994).
                • 1994Eng yomon natija — 8-o‘rin (1994).
                Chempionatlardagi eng yirik g‘alaba — 11:0 («Qizilqum» ustidan 2007-yilda).
                • 2007Chempionatlardagi eng yirik g‘alaba — 11:0 («Qizilqum» ustidan 2007-yilda).
                Eng yirik mag‘lubiyat — 0:4 (1995-yilda MHSKdan, 2002-yilda «Nasaf» va «Neftchi»dan).
                • 1995Eng yirik mag‘lubiyat — 0:4 (1995-yilda MHSKdan, 2002-yilda «Nasaf» va «Neftchi»dan).
                Klub uchun eng ko'p o'yin o'tkazgan — Murod Aliyev (231).
                • Klub uchun eng ko'p o'yin o'tkazgan — Murod Aliyev (231).
                Klubning eng yaxshi bombardiri — Igor Shkvirin (66 to'p).
                • Klubning eng yaxshi bombardiri — Igor Shkvirin (66 to'p).
                Klubning bir mavsumdagi rekordchisi — Anvar Soliyev (2005-yilda 29 to'p). 2020-yil 20-noyabrda 13 karra O'zbekiston chempioni bo'ldi
                • 2005Klubning bir mavsumdagi rekordchisi — Anvar Soliyev (2005-yilda 29 to'p). 2020-yil 20-noyabrda 13 karra O'zbekiston chempioni bo'ldi

                Galereya

                6 ta kadr

                Musobaqalar

                Bu jamoa uchun musobaqa yo'q.

                Tarix

                1. 1956

                  Sovet davri

                  «Paxtakor» nomi bilan (o‘zbekchadan tarjimada — «paxtakor») o‘zining chempionatdagi birinchi o‘yinini 1956-yil 8-aprelda Molotov shahri (hozirgi Perm shahri) jamoasiga qarshi o‘tkazdi. 1959-yilda klub SSSR chempionatining Oliy ligasiga kiritildi. 1960-yillarda «Paxtakor»ning yetakchilari hujumchilar Gennadiy Krasnitskiy (1940—1988) va Berador Abduraimov (1943-yilda tug‘ilgan) edi. 1962-yilda jamoa SSSR chempionatida 6-o‘rinni egalladi. Ammo muvaffaqiyatni rivojlantirishga erishilmadi — keyingi mavsumda klub oliy divizionni tark etdi. 1964-yilda «Paxtakor» Aleksandr Abramov rahbarligida Oliy ligaga qaytishga erishdi. 1968-yilda klub Yevgeniy Yeliseyev rahbarligida SSSR Kubogi finaliga chiqdi, u yerda «Lujniki»da 8 daraja sovuqda Moskvaning «Torpedo» jamoasiga yutqazdi (0:1). O‘yindagi yagona to‘pni ikkinchi bo‘limda Yuriy Savchenko kiritdi. Bu SSSR Kubogi finalida O‘rta Osiyodan birorta jamoa o‘ynagan tarixdagi yagona holat edi. 1971-yilda «Paxtakor» yana Oliy ligadan chiqib ketdi, keyingi mavsumda esa Birinchi liga turnirida g‘alaba qozonib, yana unga qaytdi. 1970-yillarning oxirida «Paxtakor»da juda istiqbolli jamoa to‘plandi, ammo 1979-yil 11-avgustda fojia yuz berdi — u aviahalokatda halok bo‘ldi. Klub keyingi bir necha mavsumda boshqa jamoalar o‘yinchilari bilan kuchaytirildi. SSSR chempionati reglamentiga modda kiritildi, unga ko‘ra uch yil davomida natijalardan qat’i nazar «Paxtakor» Oliy ligadagi o‘rnini saqlab qoldi (amalda bu band faqat 1981-yilda qo‘llanildi, o‘shanda chempionatda oxirgi, 18-o‘rin egallangan edi). 1982-yilda jamoa oliy ligadagi eng yuqori natijasini takrorlab, 6-o‘rinni egalladi.

                «O‘rta Osiyo derbisi»

                Sovet davrida "Paxtakor"ning asosiy va prinsipial raqibi o'sha davrdagi Qozog'istonning eng kuchli klubi — Olma-Ota "Qayrat" edi.

                Bu ikki klub o'rtasidagi qarama-qarshilik O'rta Osiyo derbisi deb atalardi. Uni respublikalarning oliy rahbariyati majburiy ravishda tashrif buyurar, stadionlarda esa haqiqiy anshlaglar bo'lardi.

                U XX asr o'rtalarida Qozog'iston va O'zbekiston o'rtasida yuzaga kelgan barcha darajadagi umumiy raqobatning bir qismi edi.

                SSSR parchalanganidan so'ng "Paxtakor" va "Qayrat" o'z mamlakatlarining milliy chempionatlarida qatnasha boshladilar va shunga mos ravishda xalqaro turnirlarda tez-tez to'qnash kelmadilar, faqat kamdan-kam o'rtoqlik uchrashuvlari bilan cheklandilar. Jami jamoalar o'zaro 80 dan ortiq rasmiy o'yin o'tkazdilar.

                Shuningdek, sovet davrida "Paxtakor"ning prinsipial raqiblari O'rta Osiyoning qolgan respublikalarining yetakchi klublari — Dushanbe "Pamir", Ashxobod "Kopetdag" va Bishkek "Alga" hisoblanardi.

                «O‘zbek El-Klasikosi»

                "Paxtakor"ning asosiy prinsipial raqibi 1990-yillardan 2000-yillarning o'rtalarigacha Farg'ona "Neftchi" edi. Bu klublar o'rtasidagi har bir o'yin muxlislar orasida katta qiziqish va hayajon uyg'otardi.

                Muxlislar va OAV tomonidan bu qarama-qarshilik "O'zbek El-Klasiko" nomini oldi. Dastlabki 15 mavsum davomida (kichik tanaffuslar bilan) asosan bu 2 klub O'zbekiston chempionatida 1- va 2-o'rinlarni o'zaro bo'lishib oldi.

                Toshkent klublarining Oliy ligadagi gegemonligi boshlanganidan so'ng (2000-yillarning o'rtalaridan) va Farg'ona "Neftchi" natijalarining pasayishi natijasida bu qarama-qarshilik toshkent derbilari o'rnini bo'shatdi, ammo hozirgacha O'zbekiston futbolidagi diqqatga sazovor voqealardan biri bo'lib qolmoqda.

                «Toshkent derbisi»

                2005-yilda Toshkentda "Quruvchi" klubi tashkil etilgan bo'lib, u 2008-yilda nomini "Bunyodkor"ga o'zgartirgan. O'zbekiston Oliy ligasida paydo bo'lgan dastlabki yillardan boshlab, u oltin medallar uchun kurasha boshladi.

                2008—2011-yillarda klub ketma-ket to'rt marta O'zbekiston chempioni bo'ldi, "Paxtakor" esa vitse-chempionlik yoki bronza medallari bilan cheklandi.

                2007-yildan boshlab, O'zbekistondagi asosiy futbol qarama-qarshiligi "Paxtakor" va "Bunyodkor" o'rtasidagi o'yinlar bo'lib, u O'zbekiston Kubogiga ham o'tdi, xuddi Farg'onaning "Neftchi"si bilan bo'lgani kabi.

                Yana bir Toshkent klubi — "Lokomotiv" kuchayganidan so'ng, u 2012-yildan boshlab muntazam ravishda Oliy ligada sovrindor bo'lib kelmoqda (va 2016—2018-yillarda — chempion), "Paxtakor" va "Bunyodkor"ning bu jamoaga qarshi o'yinlari ham "Toshkent derbisi" deb atala boshlandi.

                Laqablar va muxlislar

                Sovet davrida «Paxtakor»ning eng keng tarqalgan laqablaridan biri «paxtakorlar» (o‘zb. paxtakorlar) edi, ba’zan jamoa «o‘zbek paxtakorlari» deb ham atalgan.

                Paxtakor — paxtachilik bilan shug‘ullanuvchi kishi. Klub emblemasida hozirgacha paxta tasvirlangan. Klubning nomining o‘zi o‘zbek tilidan so‘zma-so‘z «paxtakor» yoki «paxtachi» deb tarjima qilinadi.

                Sovet davridan to hozirgacha jamoa «toshkentliklar» deb ham ataladi. Yana klub «Xalq jamoasi» (o‘zb. Xalq jamoasi) laqabi bilan ham mashhur.

                So‘nggi paytlarda uni «sherlar» (o‘zb. sherlar) deb ham atash boshlandi. Bundan tashqari, «sariqlar» (o‘zb. sariqlar), «sariq-oqlar» (o‘zb. sariq-oqlar) va «sariq-ko‘klar» (o‘zb. sariq-ko'klar) laqablari ham keng tarqalgan.

                «Paxtakor» nafaqat Toshkent va O‘zbekistonda, balki undan tashqarida ham juda ko‘p muxlislarga ega.

                Klubning O‘zbekistonning taniqli shaxslari (qo‘shiqchilar, aktyorlar, rejissyorlar, siyosatchilar, jurnalistlar va boshqalar) orasida ham muxlislari bor.

                1979-yilgi aviahalokat

                1979-yil 11-avgustda soat 13:35 da Dneprodzerjinsk tumanida 8400 m balandlikda ikkita Tu-134A yo‘lovchi samolyoti to‘qnashdi. Samolyotlardan biri Toshkent — Minsk reysini bajarayotgan edi. Uning bortida 84 kishi, jumladan «Paxtakor» jamoasining 17 nafar futbolchisi bor edi. Ikkinchisi Chelyabinsk — Voronej — Kishinyov marshruti bo‘ylab uchayotgan edi. Uning bortida 88 yo‘lovchi va 6 ekipaj a’zosi bor edi. 178 kishi halok bo‘ldi — 13 ekipaj a’zosi va 165 yo‘lovchi, jumladan jamoa futbolchilari. Xarkov RTSning Jukovskiy va Sumskoy dispetcherlarining samolyotlarni boshqarish bo‘yicha harakatlari, ular tomonidan yo‘l qo‘yilgan og‘ishlar va NPP-GA (Fuqaro aviatsiyasida parvozlarni ishlab chiqarish bo‘yicha qo‘llanma), ish texnologiyasi va lavozim yo‘riqnomasi buzilishlarini hisobga olgan holda, avariya holatining yuzaga kelishiga va uning havoda to‘qnashuv bilan halokatli holatga aylanishiga bevosita ta’sir ko‘rsatdi. Jukovskiy va Sumskoy har biri 15 yil ozodlikdan mahrum qilishga hukm qilindi.

                Futbol klubining ba’zi a’zolari Toshkent shahridagi Botkin qabristoniga dafn qilindi, ularga yodgorlik o‘rnatildi.

                «Paxtakor» ushbu fojia tufayli 1979-yilda va keyingi bir necha chempionatlarda boshqa klublardan ko‘ngillilar bilan kuchaytirildi. Bundan tashqari, SSSR futbol chempionati reglamentiga modda kiritildi, unga ko‘ra 3 yil davomida, natijalardan qat’i nazar, «Paxtakor» sovet futbolining oliy ligasida o‘z o‘rnini saqlab qoldi.

                Savollar

                Пахтакор qaysi ligada o‘ynaydi?

                Artel Superliga

                Пахтакор yangiliklari qayerda?

                Chempion.NET da: Futbol va Pahtakor jamoa sahifasi.