Jahonning yetakchi ligalari tanaffusga chiqqan bir paytda Turkiyaning Qora dengiz sohilida mahalliy muxlislar uchun uzoq kutilgan o'yin bo'lib o'tdi: «Trabzonspor» «Droeda Yunayted» bilan to'qnash keldi. Ammo nega kambag'al Irlandiya klubi bilan o'yin «Trabzonspor» muxlislari uchun bunchalik muhim?
2006-yilda «Trabzonspor» muxlislari forumida kimdir Dublindan 40 kilometr uzoqlikdagi kichik shaharchaning kamtar Irlandiya klubiga e'tibor qaratdi. Uning emblemasida yulduz va yarim oy — Turkiya bayrog'iga ishora qiluvchi ramzlar tasvirlangan edi. Bundan tashqari, «Droeda»ning klub ranglari ham xuddi Trabzonspor kabi: bordo va ko'k. O'sha paytda internet ommalashib borayotgan edi, shuning uchun turk va irlandiyalik muxlislar o'rtasida tezda yozishmalar boshlandi.
Shunday bo'ldiki, «Yunayted» uchun 2000-yillarning ikkinchi yarmi tarixdagi eng yorqin davr bo'ldi: ko'tarilish va tushishlar davri. «Trabzonspor» bilan do'stlik boshlanganidan bir yil o'tib, «Droeda» birinchi marta chempion bo'ldi, Chempionlar ligasida debyut qildi va... bankrotlik yoqasiga keldi. Klub tashqi boshqaruvga o'tdi, chempionatda 10 ochko jarima oldi va yo'q bo'lib ketish arafasida qoldi. Faqat muxlislarning sa'y-harakatlari bilan, jamoa qarzlarini to'lash uchun mablag' yig'ib, «Droeda» tugatilishdan qutuldi. Siz allaqachon taxmin qilgan bo'lsangiz kerak, bu pullarning katta qismi Trabzondan kelgan muxlislardan tushgan.
Yana bir necha yil o'tib, jamoalar o'rtasidagi munosabatlar rasmiylashtirildi: ular qardosh klublarga aylandi va 2013-yilda Dublinda o'rtoqlik o'yini rejalashtirilgan edi. Turklar Irlandiya poytaxtiga kelishdi, ammo o'yin boshlanishidan bir soat oldin shaharga kuchli yomg'ir yog'di. Stadion xodimlari chiptalarni skanerlash uchun turniketlarda turishgan edi, ammo hakamlar brigadasi maydonni futbol uchun yaroqsiz deb topdi va «Trabzonspor» o'yin o'tkazmasdan uyiga qaytdi. Shunday qilib, payshanba kuni bo'lib o'tgan o'yin 13 yildan beri kutilgan voqea bo'ldi.
Ikki klub o'rtasidagi kutilmagan do'stlik uzoq umr ko'rdi. Ta'kidlash joizki, «Droeda»ning laqablaridan biri — «turklar», klub ijtimoiy tarmoqlari trafigining 30% Turkiyadan keladi — bu Irlandiyaning o'zidan ham ko'proq. «Trabzonspor» muxlislari uzoqdagi do'stlarini jiddiy qo'llab-quvvatlaydilar.
Ammo yana bir nechta savollar javobsiz qoldi. Masalan, «Droeda» gerbida yulduz va yarim oy qayerdan paydo bo'lgan? Gap shundaki, Irlandiya va Turkiya o'rtasidagi aloqalar tarixi 2006-yildan ancha oldinroq — XIX asrda boshlangan.
1845-1849-yillarda mamlakatda Buyuk ocharchilik hukm surdi. Oldingi yarim asrda mamlakatda demografik portlash yuz berdi, aholi tez o'sdi (60 yil ichida 172% ga). Irlandiyaliklarning asosiy oziq-ovqati kartoshka bo'lib qoldi: orolning nam va yumshoq iqlimida u unumdor bo'lmagan tuproqlarda ham yaxshi hosil berdi. Mahalliy aholi boshqa ekinlarni kamdan-kam ekishdi. Shunday qilib, 1840-yillarda butun Yevropada kartoshka ekinlarini qamrab olgan fitoftoroz epidemiyasi Irlandiyaga eng qattiq zarba berdi. Ocharchilik paytida bir millionga yaqin odam halok bo'ldi va yana bir million kishi hijrat qildi. Orol aholisi deyarli chorak qismga qisqardi.
Usmonli imperiyasi o'sha yillarda Irlandiyaga katta gumanitar yordam ko'rsatdi, sulton shaxsan 1000 funt sterling xayriya qildi — o'sha davr uchun juda katta summa.
Bir versiyaga ko'ra, o'sha paytda Droeda shahri gerbiga yulduz va yarim oyni joylashtirgan. Ba'zi tarixchilar bu emblemani 1844-yilda, Buyuk ocharchilik boshlanishidan bir yil oldin merning rasmiy muhrining elementi sifatida ishlatilgan deb bahslashsa-da, turk yordamini abadiylashtirish haqidagi go'zal afsona xalq orasida ko'proq mashhur.
O'yin yana bir muhim voqeaga bag'ishlandi: bu yil Turkiya va Irlandiya diplomatik munosabatlar o'rnatilganining 75 yilligini nishonlaydi. Bu yubileyni ikki mamlakatning qardosh klublari o'rtasida o'rtoqlik o'yini o'tkazishdan yaxshiroq nishonlash usulini o'ylab topish qiyin.
O'yinga Irlandiyadan bir necha o'nlab muxlislar keldi. Turk muxlislari ularga tunash uchun o'z uylarini taklif qilishdi. Afsuski, Mo Salah o'z ishtiroki bilan jamoatchilikni xursand qilmadi. U Janubiy Sudan bilan o'yinda qatnasha olmadi, chunki o'yin sun'iy maydonda bo'lib o'tdi. Ammo haqiqiy professional va terma jamoa yetakchisi sifatida u maydonda shaxsan paydo bo'la olmasa ham, milliy jamoa bilan qolishga qaror qildi.
«Trabzonspor» va «Droeda» o'rtasidagi o'yin haqida nima deyish mumkin? Siz hayron qolasiz, ammo mehmonlar g'alaba qozondi! Ha, turklar terma jamoalarga ketgan bir nechta yetakchilaridan mahrum bo'lishdi, ammo baribir hududiy ustunlikka ega edilar. Ammo bundan foydalana olmadilar: «Droeda» himoyachisi Edvin Agbajening 86-daqiqada urgan goli o'yindagi yagona gol bo'ldi.
Izohlar
—
Hisob shart emas — ism yozing va yuboring.